Etyczne aspekty diagnozy

• badacz nie naruszył w niczym praw ani osób bezpośrednio badanych oraz osób związanych z badaniami np. rodziców, nauczycieli

• badacz gotów jest do przyjęcia odpowiedzialności za wszystkie konsekwencje swoich poczynań badawczych:

• bezpośrednich, natychmiastowych, krótkofalowych,

• pośrednich, długofalowych

• tych, których nie był w stanie przeprowadzić planując i przeprowadzając badania

• badacz jest gotowy do podjęcia działań nakierowanych na zmniejszenie lub na eliminowanie skutków niepożądanych

Źródła problemów etycznych:

1. Uzyskanie zgody na badanie dziecka od rodziców lub opiekunów.

2. Pełne informacje co do celów przebiegu metod oraz sposobów wykorzystania danych od dziecka i o dziecku.

3. Stworzenie sytuacji badawczej, przyjaznej, czytelne, bezpiecznej dziecku.

4. Konsultowanie z rodzicami swych hipotez diagnostycznych oraz traktowanie ich jako swoich współpracowników.

5. Włączenie rodziców, opiekunów w przebieg procesu diagnostycznego, zaproszenie do wspólnych działań z dzieckiem.

6. Konsultowanie z rodzicami zasad konstruowania programu pomocy dla dziecka.

7. Opracowanie programu pomocy dla dziecka możliwego do realizacji w warunkach w jakich dziecko i jego rodzina żyje.

We wszystkich tych obszarach rodzić się mogą u psychologa konflikty:

• wewnętrzne: między poczuciem powinności moralnej a:

• lękiem przed oceną

• niskim poczuciem własnych kompetencji

• zbyt małą ilością czasu

• brakiem zaufania do rodziców

• brakiem zaufania do specjalistów

• brakiem gotowości do współpracy z innymi

• zewnętrzne: związane z:

• określoną ilością czasu na badania jednego dziecka w danej placówce

• koniecznością posługiwania się ściśle określonymi narzędziami pracy

• naciskami społecznymi np. ze strony nauczycieli

• trudnymi warunkami w danej rodzinie czy szkole utrudniającymi właściwe postępowanie z dzieckiem

• zwyczajami panującymi od lat w danej placówce (rutynowe postępowanie diagnostyczne)

• trudnościami finansowymi placówki

• własnym zmęczeniem

• niską efektywnością działań (brak współpracy z nauczycielami i rodzicami).

Siedem zasad etycznych:

1. Nie szkodzić.

2. Być kompetentnym.

3. Nie wykorzystywać.

4. Traktować ludzi z szacunkiem.

5. Dbać o zaufanie osoby badanej.

6. Podejmować działanie przy dysponowaniu pełnymi informacjami.

7. Działać zgodnie z zasadami społecznej równości i sprawiedliwości.